vrijdag 5 oktober 2018

Wavin Insight:

Wavin Spotlight - Boomwortels groeien regelmatig in rioolbuizen. De wortels gedijen in een zuurstofrijke omgeving, dus niet in buizen die helemaal gevuld zijn met water. In een warme, vochtige en voedselrijke omgeving doen ze het daarentegen prima. De schade aan de riolering die dit met zich meebrengt, kan behoorlijk groot zijn en vooral ook erg kostbaar. Wavin onderzoekt de oorzaken en gevolgen van wortelgroei in rioolstelsels en wat eraan gedaan kan worden om schade aan onze ondergrondse infrastructuur tegen te gaan.

Wortelgroei in betonnen rioolbuizen. Foto: Patrick de Beer van PipeVision.

Wortelgroei in betonnen rioolbuizen. Foto: Patrick de Beer van PipeVision.

Wortelgroei in het riool – oorzaken en gevolgen

Boomwortelpenetratie in rioolstelsels zorgt voor aanzienlijke schade. Gemeentes, bedrijven en huiseigenaren hebben last van serieuze problemen met de riolering die veroorzaakt wordt door wortels. Snelgroeiende wortels kunnen de infrastructuur volledig onbruikbaar maken. De reparatie- of vervangingskosten die dit met zich meebrengt zijn aanzienlijk. Geschat wordt dat meer dan 50% van alle rioolverstoppingen het gevolg is van boomwortelpenetratie. Een recente geostatistische studie, uitgevoerd in Bogotá (Colombia), bevestigde wat de meeste biologen en bodemingenieurs al concludeerden, namelijk dat grotere bomen meer schade aan het riool aanrichten. Daarom is de afstand tussen bomen en rioolbuizen een belangrijke controleparameter om potentiële aantasting tegen te gaan.Interessant genoeg wees het onderzoek ook uit dat "toenemende neerslag en pijplengte geen effect hebben op de waargenomen wortelpenetratie." Het is duidelijk dat sommige buismaterialen beter bestand zijn tegen wortelpenetratie dan andere.

Links: Foto van Martin Sampson (Cleanline Waste Water Solutions). Rechts: Wat een giga-wortel! Foto: Patrick de Beer van Pipevision

Enkele feiten:

  • Oude rioolbuizen met verbindingen, ondiepe en smalle buizen zijn meer vatbaar voor wortelgroei.
  • Minder verbindingen in rioolbuizen (en langere buizen) betekent minder kans op wortelgroei.
  • Grote, snelgroeiende bomen zorgen voor de meeste wortelgroei in rioolbuizen.
  • Rioolbuizen van materialen als klei, baksteen en beton zullen na verloop van tijd vervallen, waardoor ze uit elkaar schuiven en barsten door toedoen van aardverschuivingen, trillingen en erosie. De wortels van bomen dicht bij het riool kunnen dan door scheuren in de rioolbuizen binnendringen. Als deze wortels dikker worden, kunnen ze een immense druk opbouwen die krachtig genoeg is om zelfs de dichtste en stevigste buisverbindingen open te wrikken. Rioolbuizen worden meestal gelegd op een diepte van 2 meter of meer.
  • Boomwortels die tot op die diepte doordringen, worden "ankerwortels" genoemd en kunnen om intacte leidingen heen groeien zonder problemen te veroorzaken. Schade treedt alleen op als er een barst of opening in de buis zit, waardoor wortels naar binnen kunnen kruipen en aangroeien.
  • Haarwortels zijn fijne, haarachtige wortels die zich meestal in de bovenste meter van de grond bevinden.
  • Door een gebarsten rioolbuis kunnen rioolwater en lucht ontsnappen in de bodem. Dat is de perfecte mix van zuurstof, water en voedingsstoffen voor boomwortels. Daardoor gaat de ankerwortel zeer fijne haarwortels aanmaken die in de gebarsten buis binnendringen en een verstopping veroorzaken.
  • Volgens het IKT (Instituut voor Ondergrondse Infrastructuur) kan een wortel ruim twee jaar in de buisverbinding aangroeien voordat deze de rioolbuis daadwerkelijk binnendringt.
     

Bron: IKT, Wortelpenetratie in rioolbuizen, april 2008

Wavin Spotlight

Wilt u op de hoogte blijven van nieuws en cases rondom het toekomst bestendig maken van Nederland? Bekijk Wavin Spotlight en meld u aan voor onze Wavin Spotlight updates!