Header interview RIONED

donderdag 28 februari 2019

Directeur stichting RIONED over stedelijk waterbeheer

Wavin Spotlight - ‘Schade en overlast door zware regenval in Drenthe en Groningen’, melden de kranten op de dag dat we Hugo Gastkemper, directeur Stichting RIONED, spreken. Toeval of niet, het maakt wel duidelijk dat de impact van klimaatverandering steeds realistischer wordt. Gastkemper praat ons bij over het draagvlak voor stedelijk waterbeheer en welke acties nu essentieel zijn.

“In de beleving van de burger speelt de richting van de druppel een grote rol. Komt het water van boven, dan vindt iedereen het logisch dat je er zelf voor zorgt dat je dak dicht is. Komt diezelfde druppel van opzij of van onderen, dan kijkt iedereen naar de overheid om het probleem op te lossen.” Een mooie eyeopener van Hugo Gastkemper, die - als directeur van Stichting RIONED - niet anders gewend is om ogen te openen. De missie van RIONED is immers het belang van stedelijk waterbeheer kenbaar te maken bij het grote publiek, de politiek en de pers. En daarnaast kennis leveren aan iedereen die zich professioneel bezighoudt met riolering en water in de stad.

Hoe urgent is aandacht voor ons rioleringsstelsel op dit moment?

“Op zich valt de urgentie mee. Ik vind het geen code rood, zeg maar. Het draagvlak voor stedelijk waterbeheer is er namelijk wel. Iedereen ervaart het gemak van het doortrekken van het toilet en het wegspoelen van het douchewater. We snappen dat we een verstopping in het keukenkastje zelf moeten oplossen, onze rioleringstelsels worden regelmatig vernieuwd en we vinden het oké om daar via rioolheffing aan bij te dragen. Maar niets menselijks is ons vreemd… als het niet hóeft, doen we liever niets. Dat de kranten zo’n voorval als gisteren oppakken als nieuws, dat juich ik toe. Dat maakt duidelijk dat we met z’n allen extra stappen moeten zetten.”

Een van die stappen is de klimaatstresstest die gemeenten uitvoeren. Wat verwacht u van de uitkomst?

“De klimaatstresstest is essentieel en komt op het juiste moment. De uitkomsten maken duidelijk wat de kwetsbare plekken voor schade door hevige regen zijn. Wat ik ook belangrijk vind, is dat we daarmee de discussie aankunnen over hoeveel risico we willen nemen. Risicoloos leven is onmogelijk. We stappen toch ook in een auto en accepteren de risico’s die daarbij horen.”

Maar we hoeven toch niet alle risico's te accepteren?

“Nee, bij stedelijk watermanagement maken we een onderscheid tussen risico op overlast en risico op schade. Water op straat bijvoorbeeld is lastig, maar het is noodzakelijk als vorm van waterberging. Dat noemen we acceptabele overlast. Vergelijk het met de weg naar Zandvoort, die hoeft niet berekend te zijn op de verkeersdichtheid op de eerste mooie zomerdag. Echter, als een ambulance het ziekenhuis niet kan bereiken is dat onacceptabel. Dat noemen we schade.”

We moeten met z'n allen extra stappen zetten
Hugo Gastkemper , Directeur stichting RIONED

Hoe is de publieke opinie daarover op dit moment?

“Ik heb het al jaren over het verschil tussen overlast en schade. En of het nou de pers, bewoners of bestuurders zijn met wie ik spreek, iedereen snapt dat verschil. Onlangs hield RTV Oost daar nog een poll over en de uitkomst bevestigt mijn ervaring. De stelling was ‘ik accepteer niet dat de straten blank staan bij een hevige regenval’. 73 procent van de stemmers gaf aan ‘Bij extreme buien kun je het niet voorkomen, maar de boel moet niet bij elke bui blank staan.’

Welke actie is wat u betreft het belangrijkst op dit moment?

“Waar wij op dit moment enorm op aansturen, is het linken van data. Er zijn veel onderzoeken, er wordt veel gemeten. Bijvoorbeeld: hoe functioneren de rioleringen, de infiltratievoorzieningen, de bergingsvoorzieningen en in welke staat zijn ze? Nu is het zaak om informatie van verschillende disciplines met elkaar te verbinden. Het linken van data stelt ons in staat nóg betere analyses te doen en op basis daarvan keuzes te maken. Moeten we vernieuwen, aanpassen of uitbreiden? Of kunnen we dure ingrepen nog even uitstellen of vervangen door net zo effectieve goedkopere oplossingen?”

Kortom, we zijn op de goede weg?

“Ja, er is bewustzijn, bij overheden én burgers. Zo weten veel burgers al dat het niet verstandig is om de tuin te betegelen. En nee, want we moeten er ook naar handelen. Daarvoor zijn inspanningen nodig van zowel gebouweigenaren als overheden. Stedelijk watermanagement is namelijk een collectieve en een individuele verantwoordelijkheid.”

Meer info?

Binnen stedelijk waterbeheer hebben de rioleringsstelsels een hoofdrol. Om schade door wateroverlast te voorkomen, is het belangrijk dat we precies weten hoe de verborgen buizen eraan toe zijn. Op het Spotlight-platform van Wavin vinden rioolmanagers, architecten, installatiebedrijven en leveranciers een plek om kennis en ervaringen te delen. Benieuwd? Hier leest u er alles over.

 

Hugo Gastkemper - Directeur stichting RIONED